3702322 : ปฎิบัติการโลหิตวิทยา
Clinical Hematology Laboratory
รหัสรายวิชา
3702322
จำนวนหน่วยกิต
1 หน่วยกิต
ชื่อวิชา
ปฏิบัติการโลหิตวิทยา
Clinical Hematology Laboratory
คณะ / ภาค
คณะสหเวชศาสตร์ / จุลทรรศน์ศาสตร์คลินิก
ภาคการศึกษา
ต้น
เงื่อนไขรายวิชา
8.1 วิชาที่ต้องเรียนมาก่อน - FUN PRAC HEMA LAB
8.2 วิชาบังคับร่วม - CLIN HEMA 3702321
8.3 วิชาควบ - ไม่มี
สถานภาพของวิชา
วิชาบังคับ
ชื่อหลักสูตร
วิทยาศาสตรบัณฑิต (เทคนิคการแพทย์)
วิชาระดับ
ปริญญาตรี
จำนวนชั่วโมงที่สอน
3 ชั่วโมง / สัปดาห์

 3702322 : ปฏิบัติการโลหิตวิทยา
 Clinical Hematology Laboratory
การตรวจทางห้องปฏิบัติการที่สอดคล้องกับอาการทางคลินิก เพื่อช่วยในการวินิจฉัยโรค ทั้งโรคทั่วไปและโรคทางโลหิตวิทยา ได้แก่ การนับเม็ดเลือดด้วยมือ (manual) และเครื่องอัตโนมัติ (automation) การแปลผลดัชนีเลือด, การนับเม็ดเลือดแดงตัวอ่อน (reticulocyte count) และการดูลักษณะเม็ดเลือดแดงปกติ ผิดปกติ และเม็ดเลือดแดงติดกัน ตัวอ่อน รวมถึงการดูเม็ดเลือดขาว เกร็ดเลือด การนับเกร็ดเลือด เพื่อดูระดับการเปลี่ยนแปลงในโรคต่างๆ รวมทั้งโรคที่เกี่ยวกับเกร็ดเลือด การตรวจการตกตะกอน ของฮีโมโกลบิน การวิ่งของฮีโมโกลบินในสนามไฟฟ้า ทำให้ทราบถึงความผิดปกติของฮีโมโกลบินในโรคโลหิตที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมธาลัสซีเมีย, การทดสอบความเปราะของเม็ดเลือด, การตกตะกอนของเม็ดเลือด การตรวจหาเอ็นไซม์ในเม็ดเลือดแดง รวมทั้งการควบคุมคุณภาพการตรวจทางโลหิตวิทยา
1. วัตถุประสงค์ให้นิสิตสามารถ
    1. นิสิตสามารถนับเม็ดเลือดด้วยมือ ควบคุมการนับเม็ดเลือดด้วยเครื่อง เข้าใจหลักการของเครื่องนับเม็ดเลือดเป็นอย่างดี
    2. นิสิตสามารถแปลผลที่ได้จากการนับ, ดัชนีของเลือด (blood indicies) ทั้งที่ปกติและผิดปกติ
    3. เข้าใจถึงปรากฏการ และวิธีการตรวจทดสอบความเปราะของเม็ดเลือดแดง ที่สามารถนำไปใช้ วินิจฉัยโรคได้
    4. เข้าใจถึงวิธีการตรวจหา enzyme ในเม็ดเลือดแดง ทราบผลของการพร่องเอ็นไซม์ อันนำไปสู่โรคเม็ดเลือดแดงแตกสลาย
    5. เข้าใจถึงวิธีแยกฮีโมโกลบินในสนามไฟฟ้า นิสิตสามารถแยกว่าฮีโมโกลบินผิดปกติเป็นอย่างไร นำไปสู่การวินิจฉัยโรคได้
    6. นิสิตเข้าใจถึงความสำคัญการนับเม็ดเลือด Eosinophils, Basophils
    7. สามารถควบคุมคุณภาพห้องปฏิบัติการโลหิตวิทยาอย่างมีประสิทธิภาพ
2. เนื้อหารายวิชาต่อสัปดาห์
 1. Enumeration of erythrocyte and leukocyte (manual), Enumeration of erythrocyte and leukocyte (automate)
เนื้อหา
  1. เครื่องมือและอุปกรณ์ต่างๆ เครื่องมืออัตโนมัติในการนับเม็ดเลือดแดง ขาว
  2. การนับเม็ดเลือดแดง ขาว และการคำนวณด้วยวิธี manual และด้วยเครื่องอัตโนมัติ
  3. สาเหตุผิดพลาดในการนับเม็ดเลือดทั้ง Munual และautomation
  4. ค่าปกติของเม็ดเลือดแดง ขาว
 2. Erythrocyte sedimentation rate (ESR)
เนื้อหา
  1. ความหมายของ ESR
  2. หลักการและขั้นตอนการตรวจ
  3. ความผิดพลาดที่สำคัญ
  4. การแปลผล 
 3. Reticulocyte และ reticulocyte count
เนื้อหา
  1. ลักษณะของ Reticulocyte
  2. ความสำคัญของ Reticulocyte กับอาการทางคลินิก
  3. ความหมายของ reticulocyte index, reticulocyte correction
  4. วิธีการย้อมดู reticulocyte
  5. การนับ reticulocyte ด้วยวิธี manual และด้วยเครื่องautomation
 4. Eosinophil Basophils count and its significance
เนื้อหา
  1. Introduction
  2. ส่วนประกอบทางเคมีและการกระจาย
  3. หน้าที่และความสำคัญ
  4. การเปลี่ยนแปลงจำนวนของ Eosinophil in clinal status
  5. วิธีนับ 
 5. Method for platelet count by Rees-Ecker method, Dacies method,phase contrast method
เนื้อหา
  1. การนับเกร็ดเลือดโดยวิธีต่างๆ เช่น Rees-Ecker, Dacies, automate phase contrast method ความผิดพลาดและความถูกต้อง
  2. รูปร่างลักษณะของเกร็ดเลือดที่ผิดปกติ และความสัมพันธ์กับอาการทางคลินิก
 6. LE preparation, Laboratory and demonstration of LE cells
เนื้อหา
  1. Introduction
  2. Etiology of LE cell
  3. Clinical significance
  4. Laboratory investigation in LE cells
  5. interpretation
 7. ANF and anto DNA
เนื้อหา
  1. Introduction
  2. ANF assay
  3. ANA DNA assay
  4. Anti DNA assay
  5. Assosiations of nuclear fluorescence Patterns to nuclear Anti gen
  6. Interpretation of ANF ANA (EIA) Anti DNA results 
 8. Erythrocytic fragility test, acid elution test, hemolysate preparation
เนื้อหา
  1. ความสำคัญของการทดสอบ
  2. การแปลผล
  3. ลักษณะของเกร็ดเลือดระยะต่างๆ
  4. หน้าที่ของเกร็ดเลือด
 9. Hemoglobin electrophoresis (abnormal), Hb A2 determination
เนื้อหา
  1. หลักการของ electrophoresis
  2. ชนิดของ electrophoresis
  3. Pattern ของ Hemoglobin electrophoresis ทั้ง normal และ abnorma
  4. การแปลผล
  5. หลักการหา Hb A2
  6. การแปลผลระดับของ Hb A2
 10. G6PD determination
เนื้อหา
  1. Laboratory investigation in enzyme deficiency G6PD, pyruvate kinase, การแปลผล
 11. Heizs bodies and demontration of heinz bodies
เนื้อหา
  1. Formation of inclusion bodies (review)
  2. Clinical segnificance of heinz body
  3. Demonstration of Heinz body
 12. Quality control in hematology and laboratory
เนื้อหา
  1. การควบคุมคุณภาพ ความสำคัญ และความจำเป็นทฤษฏีการควบคุมคุณภาพ
  2. วงจรควบคุมคุณภาพ (Quality control circle)
  3. Experimental model in Q.C.
3. วิธีจัดการเรียนการสอน การเรียนการสอนจะเป็นการบรรยาย ฉายภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว แผนภูมิ และตารางเปรียบเทียบเพื่อให้นิสิตเข้าใจ อธิบายและ เปรียบเทียบในเชิงความคิด นิสิตจะได้ฝึกปฏิบัติจริงใน Clinical Hematology Laboratory จะเสริมความเข้าใจยิ่งขึ้น
4. สื่อการสอน แผ่นใส ฉายสไลด์ วิดีทัศน์ เครื่องคำนวณ และคอมพิวเตอร์
5. การวัดผลการเรียน เป็นการสอนข้อเขียน แบ่งเป็นสองตอน ช่วงแรกคิดเพียง 40% ช่วงที่สองอีก 60%
  1. ตำราโลหิตวิทยาทุกชนิดที่มีอยู่ในห้องสมุด
  2. เอกสารประกอบการสอน
  3. หนังสือรายเดือน รายปี เฉพาะเรื่อง หัวข้อ ตามที่อาจารย์ผู้บรรยายแนะนำให้อ่านหรือค้นคว้าเพิ่มเติม